آمازون با هوش مصنوعی از فروشگاه‌های دیگر خرید می‌کند؛ اعتراض کسب‌وکارها

آمازون در حال آزمایش قابلیت‌های جدید خرید مبتنی بر هوش مصنوعی با نام‌های «Shop Direct» و «Buy for Me» است. این سیستم به‌طور خودکار و با استفاده از اطلاعات عمومی وبسایت فروشندگان، برای مشتریان از فروشگاه‌های شخص ثالث سفارش ثبت می‌کند. بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک اعلام کرده‌اند که بدون اطلاع یا رضایت آن‌ها، محصولاتشان در این سیستم لیست شده و با مشکلاتی مانند فروش کالاهای ناموجود مواجه شده‌اند.

نکات کلیدی

• قابلیت «Buy for Me» آمازون با هوش مصنوعی، مستقیماً از وبسایت فروشندگان دیگر برای مشتری سفارش ثبت می‌کند.
• بسیاری از فروشندگان کوچک از حضور بدون اجازه محصولاتشان در این سیستم و دریافت سفارش‌های ناخواسته شکایت دارند.
• برخی کسب‌وکارها محصولاتی را در لیست آمازون دیده‌اند که حذف شده، ناموجود است یا اصلاً برای فروش مستقیم به مصرف‌کننده عرضه نمی‌شده.
• آمازون این پروژه را یک «آزمایش» خوانده و می‌گوید لیست‌ها بر اساس اطلاعات عمومی قیمت و محصول ایجاد می‌شود.
• بار مسدود کردن این سرویس بر عهده فروشنده است و باید به صورت دستی درخواست خروج بدهد.
• این اقدام آمازون در تضاد با موضع سخت این شرکت در برابر خزنده‌های هوش مصنوعی رقبا برای جمع‌آوری داده از پلتفرم خودش است.
• برای خریدار نهایی، این فرآیند کاملاً یکپارچه و در پس‌زمینه اتفاق می‌افتد و تجربه خرید در خود آمازون را شبیه‌سازی می‌کند.

مکانیزم یک خریدار نامرئی

سیستم جدید آزمایشی آمازون با عنوان‌های «Shop Direct» و «Buy for Me» طراحی شده تا شکاف موجود در موجودی انبار خود را پر کند. وقتی مشتری محصولی را جستجو می‌کند که ممکن است آمازون مستقیم آن را عرضه نکرده باشد، این قابلیت ظاهر می‌شود. با کلیک روی دکمه «Buy for Me»، یک عامل هوش مصنوعی وارد عمل می‌شود.

این عامل به وبسایت عمومی برند مورد نظر مراجعه کرده و اطلاعات محصول، قیمت و موجودی را استخراج می‌کند. سپس به‌طور کاملاً خودکار، سفارش را با استفاده از اطلاعات حساب و آدرس مشتری آمازون، مستقیماً روی سایت آن فروشنده ثبت می‌کند. از دید کاربر، کل فرآیند در محیط آشنا و امن آمازون انجام می‌شود و او هیچ تفاوتی با یک خرید عادی حس نمی‌کند.

اما از طرف دیگر، فروشنده‌ای که هرگز با آمازون توافقی نداشته، ناگهان با سفارش‌هایی از آدرس‌های ایمیل عجیب مانند «buyforme.amazon» مواجه می‌شود. برای آن‌ها، این صحنه شبیه آن است که یک نیروی خارجی بدون اجازه وارد مغازه آن‌ها شده و صندوق فروشگاه را به دست گرفته است.

اعتراضات و دردسرهای فروشندگان

در هفته‌های اخیر، موجی از نارضایتی در میان خرده‌فروشان آنلاین کوچک شکل گرفته است. بسیاری در شبکه‌های اجتماعی و در ارتباط مستقیم با آمازون اعلام کرده‌اند که هیچ‌گونه دعوت‌نامه یا درخواست موافقتی برای مشارکت در این برنامه دریافت نکرده‌اند. برخی حتی از وجود چنین برنامه‌ای بی‌خبر بوده‌اند تا زمانی که اولین سفارش‌های ناخواسته را دریافت کردند.

مشکلات فراتر از صرفاً حضور بدون اجازه است. یک فروشنده در ردیت گزارش داده که محصولاتی که مدت‌ها قبل از سیستمش حذف کرده بود، در بخش «Shop Direct» اپلیکیشن آمازون در حال فروش هستند. به گفته او، آمازون حتی از تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی برای کالاهایی استفاده می‌کند که متعلق به او نیست و برای اقلام ناموجود، سفارش صادر می‌کند.

موارد دیگری نیز گزارش شده‌اند، مانند لیست شدن محصولاتی که اصلاً برای فروش مستقیم به مصرف‌کننده طراحی نشده‌اند یا کالاهایی که به اشتباه قیمت‌گذاری شده‌اند. این خطاها فشار عملیاتی و خدمات پس از فروش را به‌طور کامل بر دوش فروشنده می‌اندازد و اعتبار برند او را در معرض خطر قرار می‌دهد.

توجیهات آمازون و بار مسئولیت

آمازون در پاسخ به این انتقادات، این پروژه را یک «آزمایش» خوانده و اذعان دارد که در حال رفع اشکالات آن است. موضع رسمی شرکت این است که عامل هوش مصنوعی کار نادرستی انجام نمی‌دهد، زیرا تمام اطلاعات را از منابع عمومی و در دسترس همه جمع‌آوری می‌کند. این سیستم ادعا می‌شود که قبل از ارائه محصول به مشتری، موجودی و قیمت صحیح آن را بررسی می‌کند.

با این حال، آمازون راه‌حل ساده‌ای برای نارضایتی فروشندگان ارائه داده است: یک آدرس ایمیل برای درخواست خروج از برنامه. این یعنی بار شناسایی مشکل و اقدام برای توقف آن، کاملاً بر عهده صاحب کسب‌وکار است. برای بسیاری از فروشندگان کوچک که ممکن است از وجود چنین سیستمی بی‌خبر باشند یا منابع لازم برای پیگیری امور اداری را نداشته باشند، این رویکرد چالش‌برانگیز است.

علاوه بر این، این مکانیزم هیچ کمکی به سفارش‌هایی که قبلاً ثبت شده و ممکن است مشکل‌دار باشند نمی‌کند. بسیاری از کسب‌وکارها به دلایل مالی یا استراتژیک، عمداً از فروش در پلتفرم آمازون خودداری می‌کنند و حالا به‌صورت اجباری درگیر آن شده‌اند.

تضاد رفتاری و آینده خریدهای هوش مصنوعی

این حرکت آمازون از جنبه‌ای طنزآمیز و متناقض برخوردار است. آمازون سال‌هاست که به‌شدت در برابر خزنده‌های هوش مصنوعی شرکت‌های رقیب مانند گوگل، OpenAI و Perplexity که قصد جمع‌آوری داده از پلتفرم خودش را دارند، ایستاده‌گی می‌کند و دسترسی آن‌ها را مسدود می‌کند. اما حالا خود آمازون دقیقاً از همان تکنیک، یعنی استفاده از هوش مصنوعی برای جمع‌آوری داده از سایت‌های عمومی دیگران، بهره می‌برد.

برای مصرف‌کننده نهایی، این تناقضات ممکن است نامرئی باشد. ایده یک دستیار خرید هوشمند که تمام اینترنت را برای یافتن بهترین کالا و قیمت جستجو می‌کند، بسیار جذاب است. این می‌تواند تجربه خرید یکپارچه و بی‌دردسری را ایجاد کند.

اما آنچه در حال رخ دادن است، عینی‌تر کردن مشکلات قدیمی جمع‌آوری داده از فضای عمومی و پیوند زدن مستقیم آن به یک فرآیند خرید خودکار است. ممکن است این آزمایش آمازون نقطه عطفی باشد که بحث درباره اخلاقیات، حریم و رضایت در عصر عامل‌های هوش مصنوعی خریدار را داغ‌تر کند. شاید در آینده، این خریداران هوش مصنوعی مجبور شوند قبل از تصاحب صندوق فروشگاه دیگران، در ابتدا در بزنند و خود را معرفی کنند.