آزادی آثار ۱۹۳۰: از مارلنه دیتریش تا پلوتو در مالکیت عمومی
از ابتدای سال ۲۰۲۵، آثار دارای کپیرایت خلقشده در سال ۱۹۳۰ در ایالات متحده وارد مالکیت عمومی شدهاند. این شامل فیلمهای جسورانه پیش از کد هیز، اولین ظهور بتیبوپ و پلوتو، و آهنگهای محبوب میشود. مرکز مطالعات مالکیت عمومی دانشگاه دوک فهرستی از برجستهترین این آثار را منتشر کرده است.
پایان کپیرایت برای یک سال طلایی
سال ۱۹۳۰ نقطه عطفی در تاریخ سرگرمی بود و اکنون، نزدیک به یک قرن بعد، آثار این سال از قید کپیرایت رها شدهاند. این به معنای آن است که هرکسی میتواند از این فیلمها، شخصیتها، موسیقیها و کتابها در پروژههای جدید خود—از ساخت فیلم تا طراحی بازی—بدون نگرانی از پیگرد قانونی استفاده کند. این روند سالانه بر اساس قوانین کپیرایت ایالات متحده اتفاق میافتد.
سینمای جسورانه پیش از کد هیز
سال ۱۹۳۰ آخرین روزهای آزادی بیان سینما پیش از اجرای سختگیرانهی "کد هیز" بود. این مجموعه قوانین خودتحمیلی استودیوها، صحنههای دارای الفاظ ناشایست، فعالیت مجرمانه و محتوای جنسی را ممنوع میکرد. فیلم "مراکش" (Morocco) با بازی مارلنه دیتریش نماد این دوره است؛ جایی که دیتریش کت و شلوار مردانه میپوشد و زنی دیگر را میبوسد—صحنهای که پس از ۱۹۳۴ غیرقابل نمایش بود.
طلوع شخصیتهای افسانهای
این سال شاهد تولد دو شخصیت انیمیشنی ماندگار بود. بتیبوپ برای اولین بار در کارتون "Dizzy Dishes" ظاهر شد، البته در قالب یک سگ با گوشهای آویزانی که بعدها به گوشواره تبدیل شدند. تنها این نسخه اولیه در مالکیت عمومی قرار دارد. همچنین، پلوتو—که در ابتدا "رور" نام داشت—در کارتون "The Picnic" متولد شد و اکنون استفاده از این ظاهر اولیه آزاد است.
فرصتی برای خالقان امروزی
این آزادی فرصتهای بیشماری برای هنرمندان، نویسندگان و توسعهدهندگان بازی ایجاد میکند. به عنوان مثال، "Gaming Like It’s 1930" یک جم (مسابقه) برای ساخت بازیهای دیجیتال یا فیزیکی است که باید حاوی اثری از سال ۱۹۳۰ باشند. مهلت شرکت در این رویداد تا پایان ژانویه است. این روند سالانه ادامه دارد و سال آینده نوبت آثار ۱۹۳۱ خواهد بود.